کوریکولوم 95

 

کوریکولوم سال 95

 
 


به نام خدا

 

1-عنوان رشته: پرتودرمانی و سرطان شناسی بالینی  (Clinical Radiation Oncology)

2-تعريف تخصص: پرتو درمانی و سرطان شناسی بالینی یک رشته تخصصی بالینی است که با استفاده از همه روشهای غیر جراحی(شیمی درمانی، هورمون درمانی، درمانهای بیولوژیک و سایر درمانهای سیستمیک و پرتودرمانی) اقدام به درمان بیماران مبتلا به تومورهای بدخیم و خوش خیم(بیماریهای نئوپلازیک و برخی بیماریهای غیر نئوپلازیک) می کند.

3-طول دوره آموزش: 4 سال

4-شرح وظايف فارغ التحصيلان: کمک در سياست‌گذاري و پيشبرد و اجراي برنامه‌هاي پيشگيري، غربالگري در سطح منطقه‌اي و کشوري با همکاري ساير رشته ها و تحقیقات در حیطه های گوناگون سرطان، انجام مرحله بندي سرطان، انتخاب بهترين درمان، ترتيب درماني با همکاري متخصصان رشته‌هاي جراحي، راديولوژي و آسيب شناسي و سایر رشته های وابسته، اعلام نظر و انتخاب بهترين روش جراحي و ساير ملاحظات انکولوژيک جراحي، مهارت و توانائی در ایجاد و راه اندازی و مدیریت مرکز درمانی و مرکز تحقیقات سرطان، انجام انواع درمانهاي اشعه‌درماني، شيمي‌درماني، هورمون درماني، درمانهای بیولوژیک و سایر درمانهای سیستمیک و اقدامات حمایتی با رعايت تمام جوانب اخلاق پزشكي و حمايت روحی روانی، از بيمار و خانواده‌هاي آنان، پیگیری دقیق بیمار در ضمن درمان و برخورد مناسب با عوارض حاصل از بیماری و درمان، پیگیری منظم بیمار پس از اتمام درمان و برخورد مناسب با عوارض دیر رس بیماری و درمان.

5-اعمالي که پس از فارغ التحصيلي مجاز به انجام آن هستند: مرحله بندی سرطان و انجام انواع روشهای شیمی درمانی، هورمون درمانی، درمانهای بیولوژیک و سایر درمانهای سیستمیک، انواع اشعه درمانی و بر حسب ضرورت درمان توأمان این درمانها با یکدیگر یا همراه مداخله های دیگر درمانی مثل اکسیژن یا گرما.

6-دورنما: تبیین و تثبیت جایگاه این رشته در درمان سرطان بر اساس ارتقاء سلامت جامعه با بهبود ابعاد مختلف آموزشی پژوهشی و درمان بر اساس بالاترین استانداردهای بین المللی با حداقل عوارض و هزینه ها.

7-رسالت

تربیت پزشک متخصص بالینی سرطان برای پذیرفتن نقشهای سیاست گذاری، پژوهش و آموزش که با مراعات اصول و اخلاق پزشکی و با کمک دانش و مهارت خود در غربالگری و پیشگیری سرطان در جامعه و با انتخاب بهترین و موثرترین روشهای تشخیصی و درمانی با در نظر گرفتن هزینه و اثر بخشی و با تاکید بر حفظ کیفیت زندگی و طول عمر بیمار در ارتقاء سلامت جامعه موثر باشد.

 

اهداف کلي و پيامدهاي آموزشي مورد انتظار در هنگام فارغ التحصيلي:

1) توانايي هدايت سيستم هاي ثبت سرطان و تحليل نتايج منطقه‌اي و کشوري و بین المللی

2) هدايت برنامه‌هاي جامع کشوري در زمينه پيشگيري و غربالگري

3) نقش محوري در آموزش و راهبري کادر درماني درگير در فرايند کنترل و درمان سرطان

4) آشنايي با مباحث پزشکي مبتني بر شواهد و يافتن آخرين شواهد براي تصميم گيري در مورد بيماران.

5) توانايي طراحي و انجام مطالعات اپيدميولوژيک (توصيفي)، مورد شاهدي و کارآزمایی بالینی

6) آشنایی با اصول انواع مقالات پژوهشی.

7) توانايي نقد الگوريتم هاي درماني و به کار گيري آنها در درمان بيماران.

8) آشنايي با اصول اوليه آموزش پزشكي medical education

9) شناخت دقیق اپیدمیولوژی سرطان در کشور و جهان.

10) شناخت عوامل و فاکتورهای موثر در ایجاد بیماری.

11) شناخت علائم و نشانه های بیماری سرطان.

12) شناخت روشهای تشخیصی زودرس سرطان و غربالگری(SCREENING).

13) شناخت کافی از پاتولوژی انواع بدخیمی ها.

14) شناخت کافی از اصول بیومولکولی انواع بدخیمی ها و نقش آن در اتیولوژی، پیشگیری، تشخیص، سیر بیماری و درمان.

15) دانش و مهارت لازم با استفاده از امکانات تشخیصی و مرحله بندی سرطان(STAGING).

16) شناخت کافی روشهای درمان سرطان شامل جراحی و غیر جراحی و توانائی لازم در تعیین ترتیب اقدامات درمانی با در نظر گرفتن مرحله بیماری و وضعیت عمومی بیمار.

17) مهارت کافی در تعیین هدف اصلی درمان و ارزیابی پیش آگهی بیماری.

18) دانش لازم در ارتباط با فیزیک تشعشع و رادیوبیولوژی و محافظت در برابر پرتوها.

19) مهارت و دانش لازم در انجام انواع پرتو درمانی (رادیوتراپی خارجی، براکی تراپی، رادیوداروها، رادیوتراپی حین جراحی، رادیوسرجری، ...) در درمان بیماران.

20) مهارت و دانش لازم جهت استفاده از تکنیکهای مختلف پرتو درمانی در درمان بیماران.

21) مهارت و دانش لازم در انجام  انواع روشهای شیمی درمانی، هورمون درمانی، درمانهای بیولوژیک و سایر درمانهای سیستمیک در درمان بیماران همراه با شناخت کامل فارماکولوژی و فارماکوکینتیک داروها و عوارض جانبی آنها.

22) مهارت و دانش لازم برای به حداقل رساندن عوارض زودرس و دیر رس ناشی از انواع روشهای درمانی سرطان.

23) شناخت کافی از عوارض زودرس و دیر رس انواع روشهای درمانی رادیوتراپی و شیمی درمانی و سایر درمانهای سیستمیک و موضعی در درمان سرطان و دانش و مهارت لازم برای چگونگی تشخیص و برخورد مناسب با آنها.

24) مهارت و دانش لازم در تعیین وانجام انواع روشهای شیمی درمانی و سایر درمانهای سیستمیک قبل و بعد و یا هنگام عمل جراحی

25) مهارت و دانش لازم در تعیین وانجام انواع پرتو درمانی قبل و بعد و یا حین عمل جراحی

26) مهارت و دانش لازم در تعیین وانجام انواع هیپرترمی، هیپرباریک و ... همراه پرتو درمانی.

27) مهارت و دانش لازم در تعیین و انجام انواع  روش های شیمی درمانی و سایر درمان های سیستمیک قبل و یا بعد و یا همزمان با رادیوتراپی.

28) مهارت و توانائی لازم در تعیین ترتیب اقدامات درمانی، تشخیصی و پیگیری بیماران.

29) دانش و توانائی استفاده از خون و فرآورده های خونی و داروهای موثر بر مغز استخوان در درمان سرطان و عوارض ناشی از درمان.

30) شناخت کافی ازروشهای پیگیری(FOLLOW UP) مناسب با حداکثر سودمندی و حداقل هزینه و تعیین چگونگی پیگیری بیماران

31) دانش و توانائی انجام روشهای درمانی، حمایتی و تسکینی در بیماران مراحل انتهای بیماری.

32) مهارت کافی در ایجاد ارتباط مناسب با بیمار و همراهان در جهت جلب اعتماد بیماران و همراهان و رعایت همه شئونات اخلاق پزشکی و حقوق بیماران در برخورد با بیماران.

33) دانش لازم از اقدامات بازتوانی و درمانهای حمایتی در بیماران.

34) مهارت کافی در ایجاد ارتباط بین رشته ای در جهت اخذ بهترین روش تشخیصی و درمان..

35) دانش کافی برای یافتن زمینه  ایجاد سرطان در بیمار و مهارت لازم برای پیشگیری و غربالگری سرطان در خانواده بیمار.

36) دانش و توانائی در ایجاد و راه اندازی و مدیریت مرکز درمان سرطان ومرکز تحقیقات سرطان.

37) مهارت و دانش کافی در پژوهش در تمام زمینه های سرطان و انتشار تجربیات علمی و عملی و نتایج پژوهش.

38) مهارت لازم در به روز کردن اطلاعات خود و همکاران.

 

فلسفه گنجاندن مطالب در بخش ضروري برنامه آموزشي چيست؟ (منظور آن است که بر چه مبنا و اصولي core curriculum را مشخص مي فرمائيد ؟)

دانستن آن به عنوان علوم پايه براي فراگيري رفتار باليني سرطانها، پاسخ سرطانها به انواع درمانها لازم است.

بار بيماري زيادي به کشور تحميل می کند(DALY)

قابل پيشگيري است

قابل غربالگري است

نياز به همکاري بين رشته اي در درمان آن وجود دارد.

درمانهای سیستمیک در درمان آن اثرات قابل توجهي دارد.

راديوتراپي در درمان آن اثرات قابل توجهي دارد.

 محتواي برنامه آموزشي ( شامل generic و  discipline-specific ):

بخش اختصاصي ضروري (discipline-specific) محتواي برنامه آموزشي رشته تخصصي در سه حيطه دانش، نگرش و مهارت (خواهشمند است مباحث را بر حسب سال اول دستياري، سال دوم دستياري، سال سوم دستياري و سال چهارم مشخص فرمائيد.)

درمان سرطان نیازمند  مهارت و دانش تخصصهای پزشکی متعددی است و اکثر بیماران به بهترین وجه با روشهای برخوردی که  زیر گروههای تخصصی مختلف را در بر می گیرند درمان خواهند شد. یک دستیار رادیوتراپی انکولوژی بایستی نقش هر یک از این زیر گروههای تخصصی را در درک ماهیت بدخیمی و رفتار آن ، تشخیص ، مرحله بندی و درمان سرطان  بداند. شرکت دستیاران در جلسات و کنفرانسهای با شرکت متخصصین رشته های مختلف تشویق می شود. یک دستیار بایستی توانایی  ارزیابی بیماریهای همراه که ممکن است در روند بیماری و سمیت درمان موثر باشد بداند و نهایتا آگاهی و دانش لازم برای طراحی یک روش درمان بدست آورد. کسب دانش و نگرش لازم در اصول پایه مورد نیاز در چگونکی برخورد و درمان بیماریهای بدخیم از سال اول و دوم  دستیاری آغاز می شود.

به علت اینکه دستیاران در طی سالهای متفاوت دیدگاه متفاوتی دارند کوریکولوم به صورت اسپیرال طراحی شده است تا دستیاران در سالهای متفاوت بخشهای چرخشی خود را بگذرانند. در طی این برنامه دستیاران هر سال بخشهای چرخشی داخلی را خواهند گذراند. آموزش فیزیک و رادیوبیولوژی نیز در بخش کلینیکال رادیوتراپی انکولوژی انجام خواهد شد که اهداف آموزشی به تفکیک هر سال به عنوان ضمیمه آورده شده است. در این متن هر جا به دوره چرخشی بخش داخلی اشاره شده است منظور تمام تخصص ها و فوق تخصص های این رشته و نیز بخشهای عفونی و قلب  می باشد.

  1. سال اول:

دستیاران در این سال 9 ماه در بخش کلینیکال رادیوتراپی انکولوژی هستند و 3 ماه دوره چرخشی بخش داخلی را خواهند گذراند.

الف) در بخش کلینیکال رادیوتراپی انکولوژی در سال اول این توانائی ها را کسب خواهند کرد:

 1. اصول علوم پایه

1-1: سرطان، اپیدمیولوژی ، اتیولوژی و عوامل خطر

اهداف :

دانش و  نگرش در نقش سرطان در سلامت جامعه ایران و سراسر دنیا

دانش در مفاهیم اپیدمیولوژیک  از کار افتادگی  ( morbidity )، مرگ و میر( mortality )، شیوع و بروز، میزان خطر نسبی ( relative risk ) و میزان بقاء در ارتباط با بدخیمی ها

دانش و نگرش در نقش و اهمیت اطلاعات آماری، ثبت سرطان ( (cancer registry

دانش در نقش و اهمیت تغذیه هم در بروز و هم به عنوان عامل خطر در سرطان

دانش در عوامل خطر ساز محیطی  برای بروز سرطان شامل عوامل شیمیائی ( مثل دخانیات) عوامل فیزیکی ( مثل اشعه ماوراء بنفش و اشعه یونیزان ) و عوامل بیولوژیک ( متل ویروسها)

دانش در نقش عوامل ژنتیک در بروز سرطان ، چگونگی انتقال ، اهمیت و میزان خطر، مشاوره ژنتیک و غربالگری ( جهت پیشگیری ثانوی  در موارد خاص) 

1-2:  پیشگیری و غربالگری

اهداف:

دانش و نگرش در اهمیت آموزش عمومی برای پیشگیری اولیه و ثانویه سرطان

دانش و نگرش در نقش و اهمیت تستهای غربالی عمومی جهت برخی از سرطانها در ارتقاء سلامت جامعه ، قابلیت انجام آن در جامعه و هزینه- اثر بخشی آن

دانش ونگرش در اهمیت اتخاذ تدابیر عمومی در جامعه ( مانند  کاهش آلودگی ، بهداشت محل کار ) در کاهش میزان بروز برخی از بدخیمی ها 

1-3: بیولوژی و ژنتیک در سرطان

اهداف

  • دانش در بیولوژی سلولی طبیعی و اساس و سازو کار کارسینوژنزیس
  • دانش در کینتیک سلولی ، تقسیم سلولی و مرگ سلولی برنامه ریزی شده
  • دانش در ژنتیک مولکولی سرطان ، نقش پروتوانکوژنها و ژنهای مهار کننده توموری ، ژنهای دخیل در مرگ برنامه ریزی شده سلولی و آنژیوژنزیس ، تهاجم و متاستاز
  • دانش در نقش عوامل محیطی نظیر عوامل شیمیائی ، فیزیکی و ویروسها در اختلالات ژنتیک دخیل در سرطان
  • آگاهی از نقش ژنهای دخیل در سرطان در سیر بیماری و  اهمیت آنها در  درمان
  • آگاهی و شناخت سندرومهای بدخیمی فامیلی مهم ، چگونگی انتقال و اساس ژنتیک مولکولی آنها، نقش مشاوره ژنتیک
  • اگاهی کلی با تکنیکهای مولکولی اساسی نظیر Polymerase Chain Reaction و آنالیزهای کروموزومی

1-4: تومور ایمونولوژی

اهداف :

دانش کلی از ایمنی سلولی و هومورال و نقش سیتوکینها در تنظیم ایمنی

دانش از ارتباط بین سیستم ایمنی و تومور، آنتی ژنهای توموری و  کشتن سلولهای توموری با واسطه سیستم ایمنی و نقش سیتوکینها در آن

 

1-5 : فیزیولوژی سلولی :

اهداف :

اشنایی با اصول کلی چگونگی انتقال مواد شیمیایی به داخل سلول،  متابولیسم  مواد و دفع آنها ، چگونگی عملکرد سلولها در مقابل کارسینوژنها

1-6 : پاتولوژی سرطان

اهداف:

دانش کلی از لصول آسیب شناسی انواع بدخیمی ها

دانش  در انواع روشهای نمونه برداری ( Biopsy )  و مورد انجام هر یک

دانش و نگرش در نقش سیتولوژی در تشخیص بدخیمی ها  ، روش کار

دانش و نگرش در موارد استفاده از Exfoliative Cytology

دانش و نگرش در کاربرد Aspiration Cytology

دانش و نگرش در نقش Frozen section و کاربرد آن

دانش روشهای جدید آسیب شناسی نظیر ایمونوهیستوشیمیایی و میکروسکوپ الکترونی و ....... کاربرد این روشها

دانش و نگرش در نقش اتوپسی در پاتولوژی سرطان و مورد انجام آن

دانش و نگرش در نقش آسیب شناسی در تشخیص سرطان ، اهمیت درجه بدخیمی (Grading ) و مرحله بندی ( Staging ) در پیش آگهی و اتخاذ روش درمان مناسب

دانش و نگرش در نقش شاخصهای توموری ( سرمی ، غشاء سلولی و DNA ) ، کاربرد و محدودیتهای آنها


1-7 : آناتومی

اهداف :

آگاهی از آناتومی عملکردی ( Functional anatomy ) ، سیستم خونرسانی به ارگانها ، درناژ لنفاوی و ...

آشنایی با آناتومی مقطعی ( Cross sectional anatomy ) ، ارتباط یافته های تصویر برداری با توپو گرافی بدن

 

 2.اصول پایه مورد نیاز در چگونکی برخورد و درمان بیماریهای بدخیم

2-1: روشهای  تشخیص و مرحله بندی سرطان

2-1-1: روشهای تصویر برداری

  اهداف:

دانش کلی در اصول فیزیکی  و مکانیکی انواع روشهای تصویر برداری

دانش و مهارت لازم برای تفسیر رادیوگرافیهای ساده بخصوص  مرتبط با بدخیمی

دانش و مهارت لازم برای تفسیر سی تی اسکن با یا بدون ماده حاجب بخصوص در موارد مرتبط با بدخیمی

دانش و مهارت لازم برای تفسیر یافته های MRI مرتبط با بدخیمی بخصوص در ناحیه مغز و نخاع

دانش و مهارت لازم برای تفسیر یافته های اسکن رادیوایزوتوپ بخصوص موارد مرتبط با بدخیمی

دانش در مورد روشهای تصویر برداری بصورت سونوگرافی اندوسکوپیک و کاربرد آنها

دانش و نگرش در مورد درخواست هریک از روشهای تصویر برداری در تشخیص،  تعیین مرحله بیماری و پیگیری بیمار، حساسیت و اختصاصی بودن هر یک در هر مورد

دانش و نگرش لازم از هزینه- اثر بخشی هریک از روشهای تصویر برداری

2-1-2:  آندوسکوپی و لاپاروسکوپی

اهداف:

  • دانش و نگرش لازم در اندیکاسیون  انواع آندوسکوپی های دستگاه گوارش، ریه ، سیستم ادراری و
  • دانش و نگرش لازم در مورد اندیکاسیون لاپاروسکوپی  و نقش آن در تشخیص و مرحله بندی سرطان

2-2:کلیات  درمان  در انکولوژی

2-2-1: اصول کلی در درمان

اهداف:

  • نگرش در اهمیت تعیین خط مشی درمان در قالب تصمیم گیری گروهی با دخالت متخصصین سایر رشته های مربوط
  •  نگرش در اهمیت نقش بیمار در تصمیم برای چگونگی درمان
  • دانش و نگرش در مفاهیم درمان تسکینی و درمان قطعی و مهارت در انتخاب مناسب هر یک
  • دانش و نگرش در اهمیت کیفیت زندگی بیمار و لحاظ کردن آن در انتخاب روش درمان تسکینی یا قطعی
  • دانش  در عوارض حاد و دیررس درمان سرطان، نگرش در اهمیت این عوارض در کیفیت زندگی و روند درمان ، مهارت در چگونگی برخورد با آن و ایجاد تمهیدات جهت کاهش این عوارض
  • دانش در اورژانسهای انکولوژی، نگرش در اهمیت  درمان سریع ،  مهارت در چگونگی برخورد مناسب با آنها ( نظیر فشار روی طناب نخاعی ، سندروم اجوف فوقانی ، اورژانسهای اورولوژیک، اختلالات متابولیک  هیپرکلسیمی و ... )

     2-2-2 : اصول جراحی سرطان

     اهداف:

  •   دانش و نگرش در اندیکاسیون و کنتراندیکاسیونهای جراحی در بدخیمی های مختلف
  •   دانش و نگرش  در نقش جراحی در درمان قطعی و تسکینی سرطانهای مختلف و ارتباط آن با سایر درمانهای انکولوژی
  •   دانش  در نقش جراحی در تعیین مرحله بیماری
  •   دانش در اندیکاسیون و اهمیت جراحی های حفظ اندام
  •   دانش در عوارض بعد از جراحی و مهارت در چگونگی برخورد با آن
  •   دانش در اثرات متقابل جراحی با  سایر روشهای درمان ( نظیر شیمی درمانی و رادیوتراپی قبل، هنگام یا بعد از جراحی)

2-2-3: اصول رادیوتراپی

2-2-3-1: آشنايي با راديوبيولوژي مقدماتي (اين بخش به علت اهميت آن به طور spiral در كورويكولوم طراحي شده است و دستياران در سال دوم و سوم نيز ضمن مطالعه قسمتهاي اوليه به آموزش مباحث تخصصي‌تر در موضوع خواهند پرداخت)      

1.آشنايي با اصول اوليه فيزيك (اين بخش به علت اهميت آن به طور spiral در كورويكولوم طراحي شده است و دستياران در سال‌هاي بعدي نيز ضمن مطالعه قسمتهاي اوليه به آموزش مباحث تخصصي‌تر در موضوع خواهند پرداخت)

        اهداف:

  • دانش و نگرش در اندیکاسیون و کنتراندیکاسیونهای رادیوتراپی به عنوان درمان اولیه در درمان سرطان و کسب مهارت لازم در استفاده از آن
  • دانش و نگرش در نقش رادیوتراپی  اولیه به عنوان جایگزین برای جراحی در موارد غیر قابل جراحی  و کسب مهارت لازم در استفاده از آن
  • دانش و نگرش در نقش رادیوتراپی  اولیه به عنوان جایگزین برای جراحی در مواردی که  قضاوت می شود اشعه درمانی همراه با نقص عضو یا Morbidity کمتر است و کسب مهارت لازم در استفاده از آن
  • دانش و نگرش در نقش رادیوتراپی به عنوان درمان تسکینی  و مهارت در انجام آن
  • دانش و نگرش در نقش رادیوتراپی به عنوان درمان کمکی برای جراحی، اندیکاسیون آن و توالی آن با جراحی و کسب مهارت لازم در استفاده از آن
  • دانش در عوارض حاد و مزمن رادیوتراپی در ارگانهای مختلف ، مهارت در چگونگی برخورد با آن
  • دانش و مهارت در چگونگی تعیین حجم درمان و ظرح ریزی مناسب درمان به گونه ای که بهترین بهره درمانی ( بهترین کنترل و کمترین عوارض) بدست آید
  • دانش و مهارت در انتخاب روش مناسب رادیوتراپی ( رادیوتراپی با شعاع خارجی ، براکی تراپی و .... ) و انتخاب  دستگاه و انرژی مناسب

2-2-4: اصول انواع روشهای شیمی درمانی، هورمون درمانی و درمانهای بیولوژیک و سایر درمان های سیستمیک

اهداف:      

  • دانش و نگرش در نقش درمانهای سیستمیک در درمان بیماری اولیه و اندیکاسیونهای آنها
  • کسب مهارت لازم در انجام شیمی درمانی و سایر درمانهای سیستمیک
  • دانش و نگرش در نقش درمانهای سیستمیک در بیماریهای عود شده و متاستاتیک جهت آفزایش کیفیت زندگی، افزایش مدت بدون بیماری . افزایش میزان بقاء و کسب مهارت لازم در انجام  آن
  • دانش و نگرش در نقش و اندیکاسیون درمانهای سیستمیک به عنوان درمان کمکی  برای درمان موضعی ( بصورت  adjuvant, neoadjuvant , concomitant) و کسب مهارت لازم در انجام  آن
  • دانش و مهارت لازم برای انتخاب بهترین  رژیم درمان سیستمیک بر اساس یافته های بالینی و هدف درمان بصورتی که بهترین  بهره درمان را داشته باشد. 
  • دانش لازم در فارماکولوژی و فارماکوکینتیک داروهای شیمی درمانی و انواع درمانهای سیستمیک.
  • دانش و مهارت لازم در تعیین و تعدیل دوز دارو  بر اساس بیماریهای همراه، عملکرد کبدی، کلیوی و هماتولوژیک و ... 
  • دانش و نگرش لازم در عوارض حاد و دیررس داروهای سیستمیک و مهارت در چگونگی برخورد با آن 

3 ) اصو ل درمان تسکینی و نگه دارنده

دستیاران این رشته بایستی دانش و مهارت لازم  برای بکارگیری انواع  تمهیدات درمانی به منظور حفظ کیفیت زندگی، فراهم کردن حداکثر رفاه جسمی و روحی بیماران و به حداقل رساندن علائم و شکایات بیمار را کسب نمایند. در این  صورت دستیار باید بتواند از مشورت با سایر متخصصین رشته های پزشکی در این امر استفاده نماید.

اهداف :

  • دانش و مهارت در انجام درمانهای حمایتی در موارد ایجاد عوارض ناشی از درمان نظیر تهوع و استفراغ و سایر مشکلات گوارشی ، آنمی ، لکوپنی و عفونت، ترومبوسیتوپنی، موکوزیت ، مشکلات متابولیک و ...
  • دانش و مهارت لازم در انجام درمانهای حمایتی و تسکینی جهت  درد  و علایم مربوط به سرطان پیشرفته در ارگانهای مختلف ( سیستم عصبی مرکزی ، دستگاه گوارش ،دستگاه تنفسی ، پوست و مخاط ، اختلال تغذیه ای و کاهش وزن و  ....)  با کمک اقدامات طبی ، استفاده مناسب از مسکنهای مختلف ، اقدامات انکولوژیک نظیر رادیوتراپی و شیمی درمانی  و ....

4) روش تحقیق مقدماتی: 

ب) دستياران در دوره چرخشی بخش داخلی این توانايي‌ها را كسب خواهند كرد:

این بخش به صورت اسپیرال(spiral) طراحی شده است و دستیاران در سال دوم و سوم و چهارم نیز ضمن مطالعه قسمتهای اولیه به آموزش مباحث تخصصی تر در موضوع خواهند پرداخت:

1. بيماريهاي قلبي شايع اوليه و ناشي از درمان سرطان را تشخيص دهد و اقدامات مناسب درماني را انجام داده و بيمار را در صورت لزوم براي اقدامات درماني و تشخيصي تخصصي كاملتر به پزشك متخصص يا فوق تخصص مربوطه ارجاع كند.

2. بيماريهاي ريوي شايع اوليه و مرتبط با درمان سرطان را تشخيص دهد و اقدامات مناسب درماني را انجام داده و بيمار را در صورت لزوم براي اقدامات درماني و تشخيصي تخصصي كاملتر به پزشك متخصص يا فوق تخصص مربوطه ارجاع كند.

3. بيماريهاي گوارشي شايع اوليه و ناشي از درمان سرطان را تشخيص دهد و اقدامات مناسب درماني را انجام داده و بيمار را در صورت لزوم براي اقدامات درماني و تشخيصي تخصصي كاملتر به پزشك متخصص يا فوق تخصص مربوطه ارجاع كند.

4. بیماریهای غدد درون ریز و متابولیسم شایع اولیه و ناشی از درمان سرطان را تشخیص دهد و اقدامات مناسب درمانی را انجام داده و بیمار را در صورت لزوم برای اقدامات درمانی و تشخیصی تخصصی کاملتر به پزشک متخصص یا فوق تخصص مربوطه ارجاع کند.

5. بیماریهای عفونی شایع اولیه و ناشی از درمان سرطان را تشخیص دهد و اقدامات مناسب درمانی را انجام داده و بیمار را در صورت لزوم برای اقدامات تشخیصی و درمانی تخصصی کاملتر به پزشک متخصص مربوطه ارجاع کند.

 

  1. بيماريهاي كليوي شايع اوليه و ناشي از درمان تشخيص دهد و اقدامات مناسب درماني را انجام داده و بيمار را در صورت لزوم براي اقدامات درماني و تشخيصي تخصصي كاملتر به پزشك متخصص يا فوق تخصص مربوطه ارجاع كند.
  2. اصول استفاده از خون وفرآورده‌هاي خوني و نيز فاكتورهاي موثر بر عوامل سازنده خون و سيستم ايمني را بداند.
  3. ملاحظات و اقدامات مربوطه به بيماران بدحال انديكاسيونهاي بستري و در بخش ICU را فراگيرد

 

 ii. سال دوم:

آموزش در سال دوم به آموزش کلینیکال رادیوتراپی  انكولوژي و بخشهاي چرخشي قابل تقسيم است.

در سال دوم دستیاران 9 ماه در بخش کلینیکال رادیوتراپی  انکولوژی، 2 ماه در بخش داخلی و یک ماه در بخش آسیب شناسی خواهند بود.

           

الف) در بخش کلینیکال رادیوتراپی انکولوژی در سال دوم این توانائی ها راکسب خواهند کرد:

a ) روش برخورد و درمان در بدخیمی ها ی اختصاصی  هر عضو:

بعد از شناخت اصول پایه در سرطان شناسی و اصول درمان ، یک دستیار  بایستی دانش و مهارت  لازم برای چگونگی برخورد مناسب و درمان  صحیح بدخیمی های مختلف در ارگانهای گوناگون را بیاموزد.

اهداف :

  • دانش در اپیدمیولوژی، پاتوفیزیولوژی، ژنتیک، علایم و نشانه ها برای هر بدخیمی خاص
  • دانش و نگرش در اهمیت مرحله بیماری در پیش آگهی و انتخاب درمان
  • دانش و مهارت در چگونگی برخورد جهت بررسی مرحله بیماری
  • دانش و نگرش در انواع روشهای درمانی ( جراحی ، رادیوتراپی، و درمانهای سیستمیک) در هر مرحله، انتخاب بهترین روش درمان در صورت لزوم با کمک سایر رشته های تخصصی

           دانش و مهارت در بکارگیری انواع روشهای رادیوتراپی و درمانهای سیستمیک

بنا بر این:                                                                      

 اتيولوژي، اپيدميولوژي، عوامل خطر، ژنتيك مولكولي، مولکولار بیولوژی، تومور ایمونولوژی، پیشگیری، غربالگری، روشهای تشخیصی، مرحله بندي و درمان در بدخیمی های اختصاصی هر عضو (ساير جزئيات درمان شامل فيلدهاي درماني و دوز اشعه درمان براي يادگرفتن در سال دوم لازم نيست). به تفكيك تومورهاي زير در سال دوم بايد توسط دستياران فرا گرفته شود:

 

 

 

  1. تومورهاي سر و گردن
  2. تومورهاي دستگاه تنفسی و مدیاستن
  3. تومورهای دستگاه گوارش شامل: مري، معده، كولون، ركتوم، آنوس، كبد، پانكراس و مجاري صفراوي، روده باريك و سایر ضمائم دستگاه گوارش.
  4. تومورهاي دستگاه ادراري تناسلي شامل: بيضه، مثانه، پروستات، كليه و مجاري ادراري، آلت مرد و پيشابراه
  5. تومورهاي دستگاه تناسلي زنان شامل: رحم، سرويكس، تخمدان، لوله‌هاي فالوپ، واژن، ولو، تومورهاي gestational، کارسینوم پریتوان و سایر ضمائم دستگاه تناسلی زنان.
  6. تومورهای پستان.
  7. تومورهاي اندوكرين شامل: تيروئيد، پاراتيروئيد، آدرنال، تومورهاي اندوكرين پانكراس، تومور كارسينوئيد و سندرم كارسينوئيد، MEN و سایر تومورهای آندوکرین
  8. تومورهاي بافت نرم و استخوان
  9. تومورهاي پوست و ضمائم و ملانوم
  10. مزوتليوماي خوش‌خيم و بدخيم
  11. تومورهاي سيستم اعصاب مركزي
  12. تومورهاي بدخيم سنين كودكي
  13. لنفوم هوچكين و لنفوم غيرهوچكين و نئوپلاسمهای پلاسماسل و لوسمی
  14. اورژانسهاي انكولوژي

b ) راديوبيولوژي و فیزیک : در ضمیمه آمده است.

ب) بخشهاي چرخشي:

a.بخش داخلی: 2 ماه(ادامه موارد ذکر شده در دوره چرخشی بخش داخلی).

b.بخش آسیب شناسی: یک ماه آشنائی و کسب دانش در  اصول اولیه آسیب شناسی، انواع پاتولوژی تومورها

 

 

iii. سال سوم:

 آموزش در سال سوم به کلینیکال رادیوتراپی انكولوژي و بخشهاي چرخشي قابل تقسيم است.

دستیاران در سال سوم، 8 ماه در بخش کلینکال رادیوتراپی انکولوژی ، 2 ماه در بخش داخلی و یک ماه در بخش رادیولوژی خواهند بود. در طی این سال دستیاران دو دوره از دوره های انتخابی هر یک به مدت 15 روز را نیز خواهند گذراند.

 

1)آموزش در بخش کلینیکال رادیوتراپی انكولوژي:

a. تمام سرطانهايي را كه در سال دوم مطالعه كرده‌است علاوه بر مطالب قبلي به تمام روشهاي درمان با اشعه ، شيمي‌درماني و سایر درمانهای سیستمیک و عوارض درمان خواهد پرداخت.

b.درمانهاي حمايتي و تسکینی و توانبخشی در سرطان( به مدت یک ماه)

Cancer Statistics.c

d.متاستاز با منشاء ناشناخته

e.متاستاز به ارگانهای مختلف از جمله ريه، مغز، كبد، استخوان و آسيت و پلورال افيوژن بدخيم و ...

f.سندرم های پارانئوپلاستیک

g.بدخیمی های وابسته به بیماران ایمنو ساپرس

h.درمان برخی بیماریهای خوش خیم  با کمک رادیوتراپی

 یک دستیار رشته رادیوتراپی انکولوژی بایستی موارد استفاده از رادیوتراپی را در برخی از بیماریهای خوش خیم نظیر همانژیوما ،اگزوفتالمی، کلوئید، بورسیت و بیماریهای اتوایمیون را بیاموزد. وی بایستی از عوارض احتمالی اینکونه درمان نظیر کارسینوژنزیس  بخصوص در کودکان آگاه باشد و قبل از درمان نفع و بهره آن را بسنجد  و با بیمار یا ولی وی در میان بگذارد.  یک دستیار همچنین باید چگونگی انتخاب کیفیت پرتو، دوز کل ، زمان کلی درمان و چگونگی حفاظت از ارگانهای اطراف آموزش داده شود. 

i. راديوبيولوژي و فیزیک در ضمیمه آمده است.

 

 

2) بخشهای چرخشي:

             a. بخش داخلی: 2 ماه،(ادامه موارد ذکر شده در دوره چرخشی بخش داخلی)

.bراديولوژي: يك ماه، تفسير گرافي‌هاي ساده استخواني و سينه CXR و ماموگرافی ، شناخت اصول کلی تصویر برداری ها (سی تی اسکن، MRI، سونوگرافی و ...) و آموزش آناتومی طبیعی بدن در تصویر برداری ها، تعيين حدود تومور در تصویر برداری ها (سي‌تي اسكن و MRI) قبل و بعد از جراحي براي استفاده از طراحي درمان. تفسير كليشه‌هاي تصویربرداری از نظر تهاجم مستقیم تومور یا متاستاز.

c . دو دوره از دوره های انتخابی زیر هر یک به مدت 15 روز خواهد بود که شامل:

i .ژنتیک

ii .جراحی ارتوپدی

iii .جراحی زنان

iv .جراحی اورولوژی

v . جراحی مغز و اعصاب

vi .جراحی عمومی

vii . انکولوژی اطفال

 

 iv . سال چهارم:

 آموزش در سال چهارم به کلینیکال رادیوتراپی انكولوژي و بخشهاي چرخشي قابل تقسيم است:

در این سال دستیاران 10 ماه در بخش کلینیکال رادیوتراپی انکولوژی، یک ماه در بخش داخلی، 15 روز در بخش پزشکی هسته ای و 15 روز در بخش رادیولوژی خواهند بود.

 

1) بخش کلینیکال رادیوتراپی انكولوژي: علاوه بر آموزش موارد ذکر شده در سالهاي قبل:

 a : عود سرطان ها

b: درمانهای جدید درسرطان از جمله ژن درمانی، واکسن در سرطان،           cell transfer therapy, focused imaging therapy به آموزش اضافه      می شود.

c.فيزيك و رادیوبیولوژی: در ضمیمه آمده است.

2) بخشهاي چرخشي:

a.بخش داخلی: یک ماه(ادامه موارد ذکر شده در دوره چرخشی بخش داخلی)

b.پزشکی هسته ای(به مدت 15 روز): شناخت روش انجام و موارد استفاده از آن و انوع مواد رادیوایزوتوپ مورد استفاده و شناخت موارد طبیعی اسکن ها و درگیری بدنبال تومورها.

c.رادیولوژی(به مدت 15 روز): ادامه موارد ذکر شده در دوره چرخشی بخش رادیولوژی

تبصره: در صورت موافقت مدیر گروه هر دانشگاه، گذراندن يك ماه در سال چهارم از دوره آموزشی کلینکال رادیوتراپی انکولوژی  در يكي از مراكزکلینیکال راديوتراپي انكولوژي غير آموزشی کشور مورد تأئيد هيأت بورد تخصصي رشته.

 

b.بخش عمومي محتواي برنامه آموزشي (generic skills) در سه حيطه دانش، نگرش و مهارت (خواهشمند است مباحث را بر حسب سال اول دستياري، سال دوم دستياري، سال سوم دستياري و سال چهارم مشخص فرمائيد.)

 

Generic  بخش عمومي

1- مطالعات کلینیکی و طبابت مبتنی بر شواهد

یک دستیار رشته رادیوتراپی انکولوژی بایستی  اطلاعات کافی راجع به انواع  روشهای مطالعاتی در حیطه سرطان را بدست آورد. بدین ترتیب وی  قادر خواهد بود نتایج مطالعات چاپ شده و ارزش و اهمیت آنها را ارزیابی نماید و همچنین خود مطالعات تحقیقاتی را بصورت مناسب طرح ریزی نماید. همچنین وی اصول و نقایص طبابت مبتنی بر شواهد را درک خواهد کرد.

اهداف:

  • دانش در انواع روشهای تحقیقاتی در حیطه سرطان
  • دانش و نگرش در میزان قدرت و ارزشمندی انواع روشهای تحقیقاتی در حیطه سرطان
  • دانش ، نگرش و مهارت در ارزیابی نتایج انواع مطالعات تحقیقاتی
  • دانش ومهارت در استفاده از انواع بانکهای اطلاع رسانی الکترونیکی
  • دانش و مهارت در طرح ریزی انواع مطالعات تحقیقاتی
  • دانش و مهارت در انجام روشهای آماری در حیطه سرطان

 

2-      جمع آوری و نگه داری اطلاعات، سیستم ارجاع و مشورت

اهداف:

  • دانش در روش شرح گرفتن حال دقیق
  • دانش و مهارت در انجام معاینه فیزیکی براساس نوع بدخیمی
  • دانش در چگونگی جمع آوری و نگه داری اطلاعات و نگرش در اهمیت آن
  • دانش در اصول ارجاع و مشورت با سایر رشته های تخصصی و داشتن مهارت در انجام آن

 

3-      مسائل قانونی و اخلاقی

دانش ونگرش در مسائل روحی و روانی بیماران مبتلا به سرطان بخصوص تازه تشخیص داده شده  و داشتن مهارت در چگونگی برخورد با ایشان

داشتن دانش و نگرش لازم در چگونگی برخورد با بیماران مبتلا به سرطان در مراحل نهائی و نزدیک به مرگ

داشتن نگرش از اهمیت گفتگو با بیماران و همرائیان آنها از لحاظ روشهای مختلف درمان، نتایج و عوارض احتمالی آنها

داشتن نگرش از اهمیت درجریان قرار دادن بیمار و یا بستگان ایشان از عوارض درمان بخصوص عوارض احتمالی پایدار نظیر عقیمی ، میزان احتمال بروز و اهمیت  آنها، راههای کاهش این عوارض و کسب  اجازه از بیمار قبل از شروع درمان  

داشتن نگرش در اهمیت حفظ اسرار بیماران و داشتن دانش از چگونگی ارائه این اطلاعات بیمار به مراجع ذیصلاح ( نظیر مراجع قضائی) در صورت لزوم.

 

بخش عمومی در کلینیکال رادیوتراپی انکولوژی:

1. مفاهيم اصلي فارماكولوژي و داروشناسي

2.موارد استفاده از فروآرده‌هاي خوني در بيماران سرطاني

3.استفاده از داروهاي محرك بر مغز استخوان

4.درد و كنترل درد در بيماران سرطاني

5.اقدامات حمايتي و نگهدارنده

6.كنترل عفونت در بيماران نقص ايمني ناشي از سرطان يا درمانهاي سرطان

7.تغذيه در سرطان

8.تهوع و استفرغ

  1. مشكلات ريوي ناشي از سرطان يا درمانهاي آن
  2. مشكلات قلبي ناشي از سرطان يا درمانهاي آن
  3. مشكلات گوارشي ناشي از سرطان يا درمانهاي آن
  4. مشكلات كليوي ناشي از سرطان يا درمانهاي آن
  5. كنترل عوارض ناشي از درمانهاي سرطان (ساير مواردي كه در بندهاي قبلي ذکر نشده است)
  6. اورژانس‌هاي انكولوژي شامل (اورژانسهاي متابوليك، فشار بر طناب شوكي  spinal cord compression، افزايش فشار مغز، سندرم اجوف فوقاني، اورژانسهاي اورولوژيك و ...)
  7. ملاحظات اخلاقي و اقتصادي در طب
  8. مديكال انفورماتيك
  9. پزشکی مبتنی بر شواهد

c. بخش elective در محتواي برنامه آموزشي: (خواهشمند است مباحث را بر حسب سال دستياري، سال دوم دستياري، سال سوم دستياري و سال چهارم مشخص فرمائيد.)

  1. جراحی ارتوپدی
  2. جراحی زنان
  3. جراحی اورولوژی
  4. جراحی مغز و اعصاب
  5. جراحی عمومی
  6. انکولوژی اطفال
  7. ژنتیک

دستیاران در سال سوم دو دوره 2 هفته ای را از هر یک از موارد بالا انتخاب خواهند کرد.

 

11. مدلهاي يادگيري و شيوه هاي آموزشي مورد استفاده در ارائه برنامه آموزشی به دستياران:

در طراحي اين کوريکولوم استانداردهاي SPICES رعايت شده و در تمام بخشهاي اين بازنگري اين استانداردها مد نظر گروه بوده است. در اين کوريکولوم توجه زيادي به نقش فراگير شده است، کوريکولوم به گونه اي طراحي شده است که فراگير يکي از مهمترين مسئوليت‌ها را در آموزش خواهد داشت.

 

 

مدلهای یادگیری تلفیقی از:

دانشجو محورstudent centered

مبتنی بر مسئله problem base

سیستماتیک systematic

Practice- based

Evidence- Based Medicine (EBM)

شیوه های آموزشی شامل:

شرکت فعال در جلسات ارائه مورد و طرح ريزي درمان

شرکت فعال در کلينيک‌هاي درمان بيماران

شركت فعال در ژورنال كلابهاي آموزشي

شركت فعال در جلسات تومور بورد

شرکت فعال در گراند راند

سخنرانی و شرکت در کلاسهای درس تئوری

شرکت فعال در مورنینگ ریپورت

BED SITE teaching

بحث گروهی

Brain storming

PBL (problem- based learning)

Self directing learning

شرکت در کنفرانسهای علمی وابسته    

 

12.ارتباط برنامه آموزشي و بخش‌هايي که مي‌گذرانند (به عنوان مثال مشخص فرمائيد که دستياران مباحث الف، ب،ج، .... را در سه ماهي که در بخش ................. خواهند بود    مي بايست فراگيرند به اين ترتيب دستياران از آغاز تکليفشان روشن است که کدام بخش از برنامه آموزشي را قرار است در کدام محل آموزشي و در چه زماني از طول دوره دستياري خود فراگيرند. در واقع منظور آن است که ارتباط عملي بين مکتوبات و آنچه در بخش ها دستياران تجربه        مي کنند، برقرار گردد):

 

 

ارتباط برنامه آموزشی با بخشهایی که دستیاران باید به صورت چرخشی آن دوره ها را بگذارند در قسمت مربوطه توصیح داده شده است. که به طور خلاصه بر اساس جدول زیر می باشد:

 

انکولوژی

داخلی

دوره چرخشی

سال اول

9

3

-

سال دوم

9

2

آسیب شناسی (یک ماه)

سال سوم

8

2

رادیولوژی (یک ماه)

چرخشی اختیاری 2 دوره هر یک به مدت 15 روز جمعاً (یک ماه)

سال چهارم

10

1

پزشکی هسته ای(15 روز)

رادیولوژی (15 روز)

 

13.شرح سيستم ارزيابي تدويني دستياران و ارائه بازخورد به دستياران در طول تحصيل:

ارزیابی دستیاران در برنامه آموزشی بالینی یکی از بخشهای مهم آموزش را تشکیل مید هد. در برنامه ارزشیابی تدوینی بایستی تعیین شود که آیا هدفهای آموزشی مورد نظر تحقق یافته اند و یا در حال تحقق یافتن می باشند یا خیر و اگر بلی، به چه میزان. این فرآیند تصویر مناسبی از پیشرفت تحصیلی، مشکلات احتمالی و کاستی های موجود چه مربوط به دستیار و چه مربوط به نارسائی در برنامه آموزشی یا برنامه ریزی را در اختیار قرار می دهد.

a.دستياران بر اساس انجام وظايف در کشيک ها و ويزيت بيماران و طرح درمان ارزيابي تدويني مي شوند. بر اساس مشاهده رفتار و عملکرد هر 6 ماه بازخورد اساتيد در حيطه هاي دانش، نگرش، مهارتهای بین فردی، مهارتها حل مشکل، رفتار حرفه اي  نقاط قوت و ضعف در طراحي درمان توسط مدير گروه به ايشان  داده مي شود.

  1. دستياران هر 3 ماه, يکي از بيماراني را که از آغاز مورد بررسي قرار داده اند و در طراحي درمان وي نقش داشته‌اند در جلسات معرفي بيمار معرفي مي‌کنند. در اين جلسه شرحي از علايم اوليه، معاينات، آزمايشات پاراکلينيکي و گرافي‌ها، شرح اقدامات جراحي و گزارشات آسيب شناسي و دليل انجام هر يک از اين اقدامات مطرح مي‌شود. در ادامه دستيار مربوطه طرح درمان هاي پيشنهاد شده را ارائه کرده و طرح درماني انجام شده را با ذکر دليل انتخاب آن ارائه مي دهد. شرح عوارض احتمالي ايجاد شده و درمان آنها نيز در اين جلسه گنجانده خواهد شد. بر اساس مهارت دستیار در ارائه نقاط ضعف و قوت به و توضیح داده خواهد شد.
  2. Log book دستياران نيز در هر 6 ماه مورد بررسي قرار خواهد گرفت و بر اساس آن ارزيابي انجام خواهد شد.
  3. در پایان هر یک از دوره های چرخشی ارزیابی دستیاران توسط بخش مربوطه اعلام می شود.
  4. سالیانه از دستیاران امتحان OSCE برگزار خواهد شد.

 

14.شرح سيستم ارزيابي (امتحان) نهايي (به گونه اي که منطبق بر برنامه آموزشي باشد و آنچه آموزش داده مي شود، ارزيابي کند):

در ارزیابی نهایی لازم است که دانش دستیار در مورد فیزیک پرتودرمانی، بیولوژی، ایمنولوژی فیزیولوژی سلولی و دانش و نگرش او در پاتولوژی و روشهای تصویربرداری، مهارت در تفسیر یافته های رادیولوژی مرتبط با سرطان و مهارت در تصمیم گیری و انجام درمان شامل تمام انواع رادیوتراپی، درمانهای سیستمیک و اصول درمانی تسکینی و نگهدارنده ارزیابی شود. این برنامه نهایی یک جزء کتبی به صورت MCQ و یک جزء دیگر به صورت شفاهی و OSCE دارد.

نمره نهائی سال آموزشی از معدل نمرات حاصله در آزمونهای بین و پایان هر بخش یا دوره چرخشی و نمره مربوط به log book و آزمون کتبی پایان سال بدست می آید.

 

15.در حال حاضر چه موانعي بر سر راه اجراي اين برنامه آموزشي جديد وجود دارد؟

مانع خاصي در اجرای اين کوريکولوم وجود ندارد، اما به دليل عدم توجه سياست گذاران امر سلامت به مقوله سرطان حتي در دانشگاههاي مادر نيز نگاه همه جانبه به اين موضوع وجود نداشته است و بخشها از نظر امکانات درماني يکسان نيستند اگرچه تلاش همه جانبه‌اي براي رفع اين فاصله‌ها برداشته شده‌است اما لازم است که تا زمان آماده شدن تمام امکانات شامل شتاب دهنده, براکي تراپي, دستگاههاي طرح درمان کامپيوتري دستياران براي کامل کردن کوريکولوم به صورت مهمان در دانشگاههاي ديگر پذيرفته شوند.

 

 

16.آيا براي تضمين اجرايي شدن اين برنامه آموزشي جديد، نياز به تدبيرات و تدوين قانون هاي جديد مي باشد؟ در صورت پاسخ مثبت، لطفاً ذکر فرماييد (منظور اين است که آيا اجرايي شدن اين برنامه نياز به تامين بار مالي خاصي يا بازنگري در قانون هاي آموزشي موجود را دارد يا خير، لطفاً مشخص فرمائيد):

تنها نياز به مهمان شدن دستياران در برخی از دانشگاهها وجود خواهد داشت که براي انجام آن نيازی به بازنگري در قوانين وجود ندارد.  با توجه به برنامه وزارتخانه در تجهیز بخشهای آموزشی این نیاز نیز به زودی مرتفع خواهد شد.

 

  1. سيستم يا فرد مسئول براي نظارت بر اجراي برنامه آموزشي:

مدیر برنامه دستياري تحت نظر مدير گروه مسئول اجراي اين برنامه است. اعضاي هيات بورد که در دانشگاههاي مختلف هستند گزارشات ساليانه از اجراي برنامه را به بورد تخصصي اعلام مي‌دارند در دانشگاههايي که مديرگروه و عضو هيأت بورد يک نفر است هر دوي اين وظيفه ها به عهده وي خواهد بود. در دانشگاههايي که بيش از يک مرکز آموزشي دارند. رئيس بخش با نظارت مدير گروه، مسئول اجراي برنامه  آموزشي دستياران خواهد بود. در ضمن بخشهاي آموزشي بر اساس برنامه وزارتخانه مورد اعتبارسنجي داخلي و اعتبارسنجي خارجي قرار خواهندگرفت.

 

  1. نحوه پيش بيني شده براي ارزيابي، بازنگري و روزآمد کردن برنامه آموزشي:
  2. کوريکولوم هر 3 سال براي بررسي تغييرات در الگوي شيوع بيماريها و تکنيکهاي جديد درمان در دنيا و بهبود امکانات کشوري روزآمد مي شود.
  3. هر ساله بورد تخصصي به پيشنهادهاي دانشگاههاي داراي دستيار در مورد کوريکولوم رسيدگي کرده و بر اساس نظرات آنها کوريکولوم اصلاح خواهد شد.
  4. به علت آنكه درمان سرطان نياز به همكاري بين رشته‌اي و چند رشته‌اي دارد دبير هيات بورد يا نماينده وي با دبيران گروههاي تخصصي جلسه برگزار خواهد كرد و نيازهاي آنان را نيز در برنامه دستياري لحاظ خواهندكرد.

 

 

 

دستیاران:

  1. مقرراتي که دستياران اين رشته ملزم به رعايت آنها هستند:
  2. دستياران اين برنامه از تمام قوانين وزارت‌خانه كه براي دستياران به طور عمومي ابلاغ شده‌است پيروي خواهندكرد.
  3. دستياران موظف به انجام قوانين بخشهاي خود در دانشگاهها هستند مگر مفاد آن با اين کوريکولوم و يا قوانين ديگر وزارت متبوع در تضاد باشد.
  4. دستياران موظف به انجام قوانين اين کوريکولوم هستند.
  5. شرح وظايف دستياران اين رشته (لطفاً ساعات کاري موظف و سقف آن را در هفته به انضمام قرارداد کشيک موظف وسقف مجاز تعداد کشيک ها را نيز مشخص فرماييد): ساعات کاری موظف در هفته 40ساعت و سقف آن 48 ساعت است.
  6. تعداد کشیک موظف دستياران بر اساس سال تحصیلی از 1 تا 4 به شرح زیر خواهد بود: سال اول حداقل 8 و برای سال دوم حداقل 6 و برای سال سوم حداقل 4 و برای سال چهارم حداقل 2 خواهد بود.
  7. تمام مزاياي استفاده از حق اشعه گروه اول مواجهه شامل دستياران خواهد شد مگر اينكه استفاده از آن مانع آموزش دستياران شود. دستياران در اين رشته تنها يك ماه در سال مرخصي دارند.

 

  1. سيستم رسيدگي به اعتراضات دستياران در خصوص عدم اجراي احتمالي يا نامناسب اجرا شدن احتمالي برنامه آموزشي:
  2. مسئول نظارت بر اجراي اين کوريکولوم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي است. اعتراضات در هر دانشگاه توسط معاونت آموزشي بررسي مي‌شود و به رئيس گروه مربوط اطلاع داده‌ مي‌شود. در صورت عدم رفع مشکل در سطح دانشگاه، نمايندگان بورد تخصصي به همراه نمايندگان وزارت خانه و دانشگاه مربوطه از بخش‌ آموزشي بازديد به عمل خواهند آورد و بر اساس گزارش آنها در مورد مجوز مشروط، لغو موقت يا دائم يا ادامه فعاليت آن واحد ‌آموزشي تصميم‌گيري خواهد شد.
  3. در صورتي که پيگيريهاي در سطح گروه و دانشگاه به نتيجه نرسد دستياران مي توانند از بورد تخصصي رشته تقاضاي بازديد نمايند.

 

 

استادان:

  1. تعداد مورد نياز اعضاي هيات علمي به منظور اجراي اين برنامه آموزشي:

حداقل تعداد عضو هيأت علمي در هر گروه آموزشي 4 نفر است.

 

  1. شرايط و ويژگي هاي لازم براي اعضاي هيات علمي:
  2. بر اساس ضوابط و مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و قوانین دانشگاه مربوطه

 

  1. شرح وظايف اعضاي هيات علمي (از جمله حداقل و حداکثر ساعات کاري ، .....):

بر اساس وزات بهداشت درمان و آموزش پزشکی و قوانین مرتبط با سختی کار با اشعه

 

  1. چگونگي ارزيابي اعضاي هيات علمي:

ارزيابي هيأت علمي در اين قسمتها مورد ارزيابي قرار خواهد گرفت.

  1. فعاليتهاي آموزشي:

                                                   i.      توسط دستياران در طي فرمهايي محرمانه انجام خواهد شد.

                                                 ii.      توسط مديران شامل: مديران گروه،دانشکده پزشکی

مراکز مطالعه و توسعه آموزش پزشکي در دانشگاهها مسئوليت تهيه فرمهاي لازم و انجام اين ارزيابي را به عهده خواهند داشت.

  1. فعاليتهاي پژوهشي:

                                                   i.      توسط معاونت پژوهشي ارزيابي انجام خواهد شد.

 

  1. شرايط لازم براي دانشگاه، دانشکده يا موسسه آموزشي برگزار کننده دوره آموزشي:
  2. شرايط عمومي برگزاري رشته‌هاي دستياري
  3. دارا بودن اعضاي هيأت علمي با شرح قيد شده در قسمت شرايط هيأت علمي
  4. حداقل داشتن يك دانشيار
  5. دارا بودن فضای مناسب و تجهیزات لازم که در بندهای 27 و 28 و 29 آمده است.

 

  1. تخت بستري، تعداد و تنوع بيماران بستري، سرپايي و اورژانس مورد نياز:
  2. برای هر هیأت علمی حداقل سه تخت بستری موجود باشد
  3. تخت بستري براي شيمي درماني و سایر درمانهای سیستمیک
  4. تخت سرپائي براي شيمي‌درماني
  5. بخش ایزوله براي بيماران با شمارش گلبول سفيد پائين
  6. تخت بستری برای بیماران نیازمند به مراقبتهای لازم جهت سایر روشهای درمانی یا عوارض ناشی از درمان ها
  7. حداقل 500 بیمار جديد در هر سال پذيرش شوند كه طيف مناسبي از بيماران بالغین و اطفال را شامل شود.

 

  1. فضاي آموزشي مورد نياز:
  2. کلینیک آموزشی
  3. کتابخانه تخصصي و سالن مطالعه
  4. کلاسهاي آموزشي با امکانات سمعي و بصري
  5. دسترسي اينترنت براي ژورنالهاي معتبر پزشکي
  6. سالن كنفرانس

 

  1. تجهيزات آموزشي، درماني ، پژوهشي مورد نياز:
  2. دستگاه تله‌تراپي کبالت
  3. شتاب‌دهنده خطي
  4. طرح درمان  رايانه‌اي سه بعدي
  5. دستگاه براكي‌تراپي  و رادیوداروها
  6. دستگاه سیمولاتور

 

  1. نحوه انجام ارزيابي دروني:
  2. مرکز مطالعات و توسعه در دانشگاهها مسئول هماهنگي با گروهها براي انجام گامهاي 10 گانه اين ارزيابي خواهند بود.

 

 

  1. مواردي که موجب لغو مجوز برنامه آموزشي مي گردد:
  2. از دست دادن هر یک از شرایط بندهای 26 الی 29
  3. نداشتن هیـأت علمی کافی مطابق بند 22

 

  1. مواردي که موجب مشروط شدن مجوز برنامه آموزشي مي گردد:
  2. عدم راه اندازی و استفاده بهینه از تجهیزات بند 29
  3. نداشتن هیأت علمی کارآمد

 

شرح ارزيابي همه جانبه اثرات

  1. شرح اثرات ناشي از اجراي اين برنامه آموزشي و ضوابط قيد شده از نظر موارد ذيل:

آموزشي: تربيت پزشکان کارآمد براي اداره همه جانبه سرطان

درماني: افزايش کيفيت درمان بيماران و استاندارد بودن درمانها بر اساس آخرین یافته های علمی

پژوهشي: با توجه به اينکه توانايي طراحي و انجام تحقیقات در اين کوريکولوم جاي داده شده است تمام دانش‌آموختگان توانايي انجام طرحهاي تحقیقاتی را خواهند داشت و لذا باعث افزایش  توليد علم در این رشته خواهد شد.

اقتصادي:

دستیاران فارغ التحصیل این رشته بر اساس این کوریکوم قادر خواهند بود با توجه به شواهد علمی مستدل و به روز و شرایط اقتصادی مملکت و بیمار مقرون به صرفه ترین درمان را به کار بندند.

اجتماعي:

بر اساس این کوریکولوم درمان سرطان به گونه ای انجام می شود که موجب ارتقای کیفی و کمی زندگی بیماران با حداقل هزینه ها برای بیمار، خانواده و اجتماع شود به تبع بازتابهای اجتماعی مثبت و انسجام خانواده و اجتماع را سبب می شود

سياسي:

افزایش کیفیت آموزش دستیاران و بهبود درمانها و تولید علم باعث خواهد شد که ایران در منطقه به عنوان قطب برتر درمان، آموزش و پژوهش شناخته شده و علاوه بر جذب دستیار و بیمار از کشورهای دیگر باعث افزایش جایگاه علمی ایران در مجامع بین المللی شود.

 

 

ضمیمه

فیزیک رادیوتراپی و رادیوبیولوژی:

1) فیزیک رادیوتراپی(برنامه آموزشي  فيزيك رادیوتراپی دستياران رشته  كلينيكال راديوتراپي انكولوژي):

a.  در سال اول موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • ساختمان اتم وهسته  (شامل واپاشي و راديو اكتيويته و ....) 
  • توليد  اشعه X   و فوتون و الكترون
  • اندركنش پرتوها
  • تجهيزات درماني مولد پرتوها و سيستم هاي شبيه ساز درماني ( شامل CT – simulation ) 
  • كيفيت و دوز پرتوها
  • اندازه گيري و كاليبراسيون پرتوها
  • فوتونها و پرتوهاي  X ( شامل مفاهيم ايزودوز،محاسبا ت مونيتور يونيت ،
     ناهمگني ها، شكل دهي ميدانها، جبران كننده هاي بافتي ، انطباق فيلد ها و .... (
  •  الكترون ( شامل مفاهيم ايزودوز ،محاسبا ت مونيتور يونيت ،
     ناهمگني ها، شكل دهي ميدانها،  انطباق فيلد ها و ....)

 b. در سال دوم  موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • حفاظت در برابر پرتوها و شيلدينگ
  • تصوير برداري در درمان
  • برنامه اطمينان كيفي پرتوها
  • ارزيابي SET UP بيمار  و درمان بيماران ( شامل ثابت سازي بيماران و EPID)

درمان از راه نزديك (براكي تراپي) شامل ( داخل حفره ايي ، كاشت درون بافتي و HDR و ....)

c. در سال سوم  موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • درمانهاي سه بعدي شامل مفاهيم IC RU و بيولوژي مرتبط به پرتوها
  • IMRT
  • درمان با ذرات

d. در سال چهارم  موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • درمانهاي خاص شاملIORT,Radiosurgery,TBI,TSI
  • Hyperthermia

2) رادیوبیولوژی(برنامه آموزشي  رادیوبیولوژی دستياران رشته  كلينيكال راديوتراپي انكولوژي):

a. در سال اول موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • اثرات اشعه بر ماده
  • مکانیسم های مولکولی صدمات DNA
  • مکانیسم های مولکولی، ترمیم DNA
  • صدمات کروموزومی و کروماتید
  • مکانیسم های مرگ سلولی
  • ارزیابی طول عمر بافتی و سلولی
  • مدل های طول عمر سلولی
  • ترمیم در سطح سلولی
  • اثرات زمان، دوز و جلسات اشعه
  • کینیتیک سلولی و بافتی
  • سرطان زائی اشعه

 

b. در سال دوم  موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • انتقال انرژی خطی
  • اثرات اکسیژن
  • اثرات اشعه بر بافت طبیعی
  • مکانیسم های پاسخ های بافت طبیعی به اشعه
  • میزان درمانی
  • میکرو محیط تومور
  • پیام های مولکولی
  • تغییرات سلولی در ایجاد سرطان
  • مکانیسم های تاثیر شیمی درمانی با رادیوتراپی
  • اثرات ژنتیکی اشعه
  • اثرات اشعه بر جنین
  • محافظت در برابر اشعه

 

 c. در سال سوم  موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • سیستم های ارزیابی تومور توپر
  • پرتو درمانی تمام بدن
  • براکی تراپی
  • ژن درمانی

 

d. در سال چهارم  موضوعات زير آموزش داده مي شود :

  • دیدگاههای رادیوبیولوژیکی اشعه بر روش آلترناتیو
  • هیپرترمی

 

 

 

Table 1. Recommend subjects and teaching hours for

physics teaching to clinical  radiation oncology residents

                      

                                                                            Teaching

         Subject matter                                          hours/subject

 

Atomic and nuclear structure (including decay                       2

and radioactivity)

Production of X-rays, photons, and electrons            2         

Treatment machines and generators; simulators        3

(including CT)

Radiation interactions                                                 3

Radiation beam quality and dose                                3

Radiation measurement and calibration                      3*

Photons and X-rays (including concepts,                   7*

isodoses, MU, heterogeneities, field shaping,

compensation, field matching, etc.)

Electrons (including concepts, isodoses, MU,            2

heterogeneities, field shaping, field

matching, etc.)

External beam quality assurance                                 2

Informatics (DICOM, networking, PACS, data          1

management)

Radiation protection and shielding                              2

Imaging for radiation oncology                                   4

3D-CRT, including ICRU concepts and beamrelated 3*

biology

Assessment of patient setup and treatment                  2*

(including EPID, immobilization, etc.)

IMRT                                                                           3

Special procedures (including radiosurgery,               3

TBI, etc.)

Brachytherapy (including intracavitary,                      6

interstitial, HDR, etc.)

Radiopharmaceutical physics and dosimetry              2

Hyperthermia                                                               1

Particle therapy                                                            1

Total                                                                             55

 

Abbreviations: CT = computed tomography; MU = monitor unit;

DICOM = digital imaging and communications in medicine;

PACS = picture archiving and communication system; 3D-CRT =

three-dimensional conformal radiotherapy; ICRU = International

Commission on Radiation Units and Measurements; EPID = electronic

portal imaging device; IMRT = intensity-modulated radiotherapy;

TBI = total body irradiation; HDR = high dose-rate.

Bold/italic numbers indicate change, including total number of

hours or new author (bold only).

 

 

Study Guide for Radiobiology

This exam tests your knowledge of the principles of cancer and radiation biology underlying the practice of radiation oncology. Included are questions on:

basic cancer biology and the molecular biology of cancer

the response to radiation at the subcellular and cellular levels

the radiation responses of normal and malignant tissues

radiation carcinogenesis

hereditary effects as they relate to radiation protection

Categories for Cancer and Radiation Biology

 Interaction of Radiation with Matter

  • Definition of ionizing radiation and types
  • Definition of LET and quality of radiation
  • Generation of free radicals
  • Direct and indirect action of radiation
  • Role of oxygen

Molecular Mechanisms of DNA Damage

  • Assays for DNA damage
  • Neutral and alkaline elution, pulsed field electrophoresis, comet, plasmid-based assays
  • Types of DNA lesions and numbers per cell/Gy
  • Multiply damaged sites
  • Single lethal hits and accumulated damage (inter- and intratrack)

Molecular Mechanisms of DNA Repair

  • Types of repair
  • Repair of base damage, single-strand and double-strand breaks
  • Homologous recombination
  • Nonhomologous end-joining

Chromosome and Chromatid Damage

  • Assays
  • Conventional and FISH
  • Dose response relationships
  • Use of peripheral blood lymphocytes in in vivo dosimetry
  • Stable and unstable chromatid and chromosome aberrations 
  • Human genetic diseases that affect DNA repair, fragility, and radiosensitivity

Mechanisms of Cell Death

  • Apoptotic death
    • Developmental and stress induced
    • Morphological and biochemical features of apoptosis
    • Molecular pathways leading to apoptosis
    • Radiation-induced apoptosis in normal tissues and tumors
  • Necrotic death
    • Morphological, pathological, and biochemical features of necrosis
  • Mitotic death following irradiation
    • Catastrophic vs apoptotic death
    •  Cell division postradiation and time of clonogen death
  • Radiation-induced senescence

Cell and Tissue Survival Assays

  • In vitro clonogenic assays
    • Effects of dose, dose rate, cell type
  • In vivo clonogenic assays
    • Bone marrow stem cell assays, jejunal crypt stem cell assay, skin clones, kidney tubules

Models of Cell Survival

  • Random nature of cell killing and Poisson statistics
  • Comparison of survival of viruses, bacteria, and eukaryotic cells after irradiation
  • Single-hit, multitarget models of cell survival
  • Two component models
  • Linear quadratic model
  • Calculations of cell survival with dose

Linear Energy Transfer

RBE defined

RBE as a function of LET

Tissue type

Oxygen Effect

Define OER

Dose and dose per fraction effects

OER vs LET

Impact of O2 concentration

Time scale of oxygen effect

Mechanisms of oxygen effect

Repair at the Cellular Level

Sublethal damage repair

Potentially lethal damage repair

Half-time of repair

Dose rate effects and repair

Dose fractionation effects

Solid Tumor Assay Systems

  • Experimental models
  • TD50 limiting dilution assay
  • Tumor regrowth assay
  • TCD50 tumor control assay
  • Lung colony assay
  • In vitro / in vivo assay
  • Spheroid systems

Tumor Microenvironment

Tumor vasculature

Angiogenesis

Hypoxia in tumors

Measurement of hypoxia

Transient and chronic hypoxia

Reoxygenation following irradiation

Relevance of hypoxia in radiation therapy

Hypoxia as a factor in tumor progression

Hypoxia-induced signal transduction

Cellular composition of tumors

Cell and Tissue Kinetics

  • Cell cycle
  • Measurement of cell cycle parameters by 3H-thymidine
  • Measurement by flow cytometry, DNA staining and BrdU
  • Cell cycle synchronization techniques and uses
  • Effect of cell cycle phase on radiosensitivity
  • Cell cycle arrest and redistribution following irradiation
  • Cell cycle checkpoints, cyclins, cyclin dependent kinase inhibitors
  • Tissue kinetics
    • Growth fraction
    • Cell loss factor
    • Volume doubling times
    • Tpot
  • Growth kinetics of clinical and experimental tumors

Molecular Signaling

  • Receptor/ligand interactions
  • Phosphorylation/dephosphorylation reactions
  • Transcriptional activation
  • Gene expression profiling and radiation-induced gene expression
  • Radiation-induced signals
    • DNA damage response
    • Non-DNA damage response
  • Cell survival and death pathways

Cancer

  • Cancer as a genetic disease
  • Oncogenes
  • Tumor suppressor genes
  • Telomeric changes in cancer
  • Epigenetic changes in cancer (e.g., hypermethylation)
  • Multistep nature of carcinogenesis
  • Molecular profiling of cancer
  • Signaling abnormalities in carcinogenesis
  • Effects of signaling abnormalities on radiation responses
  • Prognostic and therapeutic significance of tumor characteristics

Total Body Irradiation

  • Prodromal radiation syndrome
  • Cerebrovascular syndrome
  • Gastrointestinal syndrome
  • Hematopoietic syndrome
  • Mean lethal dose and dose/time responses
  • Immunological effects
  • Assessment and treatment of radiation accidents
  • Bone marrow transplantation

Clinically Relevant Normal Tissue Responses to Radiation

  • Responses in skin, oral mucosa, oropharyngeal and esophageal mucous membranes, salivary glands, bone marrow, lymphoid tissue bone and cartilage, lung, kidney, testis, eye, central and peripheral nervous tissues

Mechanisms of Normal Tissue Radiation Responses

  • Molecular and cellular responses in slowly and rapidly proliferating tissues
    • Cytokines and growth factors
    • Regeneration
    • Remembered dose
    • Functional subunits
  • Mechanisms underlying clinical symptoms
    • Latency
    • Inflammatory changes
    • Cell killing
    • Radiation fibrosis
    • Volume effects
  • Scoring systems for tissue injury
    • LENT and SOMA

Therapeutic Ratio

  • Tumor control probability ( TCP) curves
    • Calculation of TCP
    • Factors affecting shape and slope of TCP curves
    • Influence of tumor repopulation/regeneration on TCP
  • Normal tissue complication probability (NTCP) curves
    • Influence of normal tissue regeneration on responses
    • Response of subclinical disease
    • Causes of treatment failure
    • Factors determining tissue tolerance
    • Normal tissue volume effects
    • Dose-volume histogram analysis
  • Effect of adjuvant or combined treatments on therapeutic rationals

Time, Dose, Fractionation

  • The 4 R’s of fractionation
  • The radiobiological rationalc behind dose fractionation
  • The effect of tissue type on the response to dose fractionation
  • Effect of tissue/tumor types on a/b ratios
  • Quantitation of multifraction survival cures
  • BED and isoeffect dose calculations

Brachytherapy

  • Dose rate effects ( HDR and LDR)
  • Choice of isotopes
  • Interstitial and intracavitary use
  • Radiolabeled antibodies

    Radiobiological aspects of alternative dose delivery systems

  • Protons, high LET sources, BNCT
  • Stereotactic radiosurgery/radiotherapy, IMRT, IORT
  • Dose distributions and dose heterogeneity

Chemotherapeutic agents and radiation therapy

  • Classes of agents
  • Mechanisms of action
  • The oxygen effect for chemotherapy
  • Multiple drug resistance
  • Interactions of chemotherapeutic agents with radiation therapy
  • Photodynamic therapy
  • Gene therapy

Radiosensitizers, Bioreductive Drugs, Radioprotectors

  • Tumor radiosensensitization
    • Halogenated pyrimidines, nitroimidazoles
  • Hypoxic cell cytotoxins
    • Tirapazamine
  • Normal tissue radioprotection
    • Mechanisms of action, sulfhydryl compounds, WR series, dose reduction factor ( DRF)
  • Biological response modifiers

Hyperthermia

  • Cellular response to heat
  • Heat shock proteins
  • Thermotolerance
  • Response of tumors and normal tissues to heat
  • Combination with radiation therapy

Radiation Carcinogenesis

  • Initiation, promotion, progression
  • Dose response for radiation-induced cancers
  • Importance of age at exposure and time since exposure
  • Malignancies in prenatally exposed children
  • Second tumors in radiation therapy patients
  • Effects of chemotherapy on incidence
  • Risk estimates in humans
  • Calculations based on risk estimates

Heritable Effects of Radiation

  • Single gene mutation
  • Chromosome aberrations
  • Relative vs absolute mutation risk
  • Doubling dose
  • Heritable effects in humans
  • Risk estimates for hereditable effects

Radiation Effects in the Developing Embryo

  • Intrauterine death
  • Congenital abnormalities and neonatal death
  • Microcephaly, mental retardation
  • Growth retardation
  • Dose, dose rate, and stage in gestation
  • Human experience of pregnant women exposed to therapeutic dose

Radiation Protection

  • General philosophy
  • Stochastic and deterministic effects
  • Relative weighting factors
  • Equivalent dose-tissue weighting factor
  • Effective dose, committed dose
  • Collective exposure dose
  • Dose limits for occupational and public exposure
  • ICRP and NCRP